องค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นหน่วยงานการปกครองส่วนท้องถิ่น มีพื้นที่ครอบคลุมในเขตจังหวัดมีฐานะเป็นนิติบุคคล
มีโครงสร้างเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ฝ่ายนิติบัญญัติ คือ สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด และ
ฝ่ายบริหาร คือ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด
สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดประกอบด้วยสมาชิกที่เป็นสมาชิกที่เป็นผู้แทนของราษฎรในเขตองค์การบริหารส่วนจังหวัดนั้น
มีที่มาจากการเลือกตั้งของราษฎร มีวาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี จำนวนของสมาชิกที่จะมีได้ในแต่ละจังหวัดไม่เท่ากัน
โดยถือเกณฑ์จำนวนราษฎรตามหลักฐานทะเบียนราษฎร์
หมายเหตุ จังหวัดเชียงรายมีจำนวนสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดที่พึงมีได้
จำนวน 36 คน
บทบาทหน้าที่
สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดจะมีบทบาทหน้าที่ในการตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด
การควบคุมการปฏิบัติหน้าที่ของนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด และการทำหน้าที่ผู้แทนประชาชนในจังหวัด
โดยใช้สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นเวทีในการดำเนินบทบาทหน้าที่
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ในองค์การบริหารส่วนจังหวัดมีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
อำนาจหน้าที่ของนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
- กำหนดนโยบายโดยไม่ขัดต่อกฎหมายและรับผิดชอบในการบริหารราชการขององค์การบริหารส่วนจังหวัดให้เป็นไปตามกฎหมาย
ระเบียบ ข้อบังคับ ข้อบัญญัติ และนโยบาย
- สั่ง อนุญาต และอนุมัติเกี่ยวกับราชการขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
- แต่งตั้งและถอดถอนรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด เลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
และที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
- วางระเบียบเพื่อให้งานขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
- รักษาการให้เป็นไปตามข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด
- ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติและกฎหมายอื่น
การแบ่งส่วนราชการภายในองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย
- สำนักปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด
มีหน้าที่เกี่ยวกับกิจการทั่วไปขององค์การบริหารส่วนจังหวัด โดยมีหัวหน้าสำนักปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด
เป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างออกเป็น 3 ฝ่าย คือฝ่ายบริหารงานทั่วไป ฝ่ายบริหารงานบุคคล
และฝ่ายนิติการและพาณิชย์
- กองกิจการสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด มีหน้าที่เกี่ยวกับกิจการของสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด
โดยมีผู้อำนวยการกองกิจการสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด เป็นผูรับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างเป็น
3 ฝ่าย คือ ฝ่ายการประชุมสภา ฝ่ายกิจการสภา และฝ่ายส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน
- กองแผนและงบประมาณ มีหน้าที่เกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาและการจัดทำข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี
โดยมีผู้อำนวยการกองแผนและงบประมาณเป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างออกเป็น 3 ฝ่าย คือ
ฝ่ายนโยบายและแผน ฝ่ายงบประมาณ และฝ่ายตรวจติดตามและประเมินผล
- กองคลัง มีหน้าที่เกี่ยวกับการเงินและการบัญชีขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
โดยมีผู้อำนวยการกองคลังเป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างเป็น 4 ฝ่าย คือ ฝ่ายการเงิน
ฝ่ายบัญชี ฝ่ายวัสดุและทรัพย์สิน และฝ่ายเร่งรัดและจัดเก็บรายได้
- กองช่าง มีหน้าที่เกี่ยวกับงานด้านช่างและการสาธารณูปโภค
โดยมีผู้อำนวยการกองช่างเป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างเป็น 4 ฝ่าย คือ ฝ่ายสำรวจและออกแบบ
ฝ่ายก่อสร้าง ฝ่ายซ่อมบำรุง และฝ่ายสาธารณภัย และสิ่งแวดล้อม
- กองการศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม มีหน้าที่เกี่ยวกับการศึกษาขั้นพื้นฐานและงานส่งเสริมการศึกษา โดยมีผู้อำนวยการกองการศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรมเป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายบริหารการศึกษา
และฝ่ายส่งเสริมการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
- กองส่งเสริมคุณภาพชีวิต มีหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนาอาชีพและท่องเที่ยวด้านการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม
โดยมีผู้อำนวยการกองส่งเสริมคุณภาพชีวิต เป็นผู้รับผิดชอบ แบ่งโครงสร้างเป็น 2 ฝ่ายคือ
ฝ่ายพัฒนาอาชีพและการท่องเที่ยว และฝ่ายพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม
อำนาจหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
ตามอำนาจหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงรายตามพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด
พ.ศ. 2540 ตามพระราชบัญญัติแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. 2542 และรวมกฎหมายอื่น ที่สามารถดำเนินกิจการภายใต้อำนาจหน้าที่ เช่น
- ด้านโครงสร้างพื้นฐาน มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
1.1 การจัดการและดูแลสถานีขนส่งทางบกและทางน้ำ ( มาตรา
17(13) )
1.2 การสร้างและบำรุงรักษาทางบกและทางน้ำที่เชื่อมต่อระหว่างองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นอื่น
( มาตรา 17 (16) )
1.3 การขนส่งมวลชนและการวิศวกรรมจราจร( มาตรา 17(21) )
1.4 การสาธารณูปการ(
มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา 31(3) )
1.5 การจัดให้มีการบำรุงรักษาทางน้ำและทางบก( มาตรา
45(6) ประกอบ มาตรา 31(6)
1.6 การจัดให้มีการและบำรุงทางระบายน้ำ( มาตรา 45(6) ประกอบ
มาตรา 31(6) )
1.7 การจัดให้มีน้ำสะอาดหรือน้ำประปา(มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา 31(9)
)
1.8 การจัดให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม ( มาตร 45(6) ประกอบ มาตรา 31(11) )
1.9 การจัดให้มีการและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น ( มาตรา 45(6) ประกอบมาตรา
31(12) )
2. ด้านการส่งเสริมคุณภาพชีวิต มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
2.1 การจัดการศึกษา(
มาตรา 17(6) )
2.2 การจัดให้มีโรงพยาบาลจังหวัด การรักษาพยาบาล การป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ(
มาตรา 17(19) )
2.3 การป้องกันโรค การบำบัดโรค และการจัดตั้งและบำรุงสถานพยาบาล (มาตรา
45(6)ประกอบ มาตรา 31(4) )
2.4 การสงเคราะห์ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กเล็ก สตรี คนชราและผู้ด้อยโอกาส
2.5 การรักษาความสะอาดบนท้องถนน ทางเดิน และที่สาธารณะ (มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา3(7)
)
2.6 การจัดให้มีโรงฆ่าสัตว์ ( มาตรา 45(6ป ประกอบ มาตรา 31(10) )
2.7 การจัดให้มีสุสานและฌาปนสถาน
( มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา 31(13) )
2.8 การจัดให้มีและบำรุงสถานที่สำหรับการกีฬา
การพักผ่อนหย่อนใจ สวนสาธารณะ สวนสัตว์ ตลอดจนสถานที่ประชุมอบรมราษฎร(มาตรา 45(6) ประกอบ
มาตรา 31(14) )
2.9 การบำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร ( มาตรา 45(6) ประกอบ
มาตรา 31(15) )
3. ด้านการจัดระเบียบชุมชน สังคม และการรักษาความสงบเรียบร้อย มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง
ดังนี้
3.1 การส่งเสริมประชาธิปไตย ความเสมอภาค และสิทธิเสรีภาพของประชาชน ( มาตรา
17(7) )
3.2 การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (มาตรา 17(22) )
3.3 การจัดให้มีระบบรักษาความสงบเรียบร้อยในจังหวัด
( มาตรา 17(23) )
3.4 การรักษาความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนในเขตสภาตำบล
(มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา 31(1) )
4. ด้านการวางแผน การส่งเสริมการลงทุน พาณิชยกรรมและการท่องเที่ยว
มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
4.1 การจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด และประสานการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด
ตามระเบียบที่คณะรัฐมนตรีกำหนด ( มาตรา 45(2) และ มาตรา 17(1) )
4.2 การจัดตั้งและดูแลตลาดกลาง
( มาตรา 17(17) )
4.3 การส่งเสริมการท่องเที่ยว ( มาตรา 17 (17) )
4.4 การพาณิชย์ การส่งเสริมการลงทุน
และการทำกิจการไม่ว่าจะดำเนินการเองหรือร่วมกับบุคคลอื่นหรือ จากสหกรณ์ ( มาตรา 17(15)
)
5. ด้านการบริหารจัดการและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง
ดังต่อไปนี้
5.1 การคุ้มครอง ดูแลบำรุงรักษาป่าไม้ ที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(
มาตรา 45(7) ) และมาตรา 17(5) )
5.2 การจัดตั้งและดูแลระบบบำบัดน้ำเสียรวม ( มาตรา
17(10) )
5.3 การจำกัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลรวม ( มาตรา 17(11) )
5.4 การจำกัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล
( มาตรา 45(6) ประกอบ มาตรา 31(8) )
5.5 การจัดการสิ่งแวดล้อมและมลพิษต่างๆ ( มาตรา
17(12) )
6. ด้านการศาสนา ศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง
ดังนี้
6.1 การจัดการศึกษา ( มาตรา 17(6) )
6.2 บำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น
และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น ( มาตรา 45 (7 ทวิ) )
6.3 ประสานและให้ความร่วมมือในการปฏิบัติหน้าที่ของสภาตำบลและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น(
มาตรา 45(5) และมาตรา 17(4) )
6.4 การแบ่งสรรเงินซึ่งตามกฎหมายจะต้องแบ่งให้แก่สภาตำบลและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น(มาตรา
45(5) และมาตรา 17(4) )
6.5 การบริการแก่เอกชน ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ
หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น( มาตรา 17(26) )
รายได้ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
องค์การบริหารส่วนจังหวัดมีรายได้โดยแบ่งตามที่มา
ดังนี้
1. รายได้ที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดจัดเก็บเอง
1.1 รายได้จากภาษีบำรุงท้องถิ่น
ภาษีโรงเรือนและที่ดิน ภาษีป้าย อากรฆ่าสัตว์
1.2 รายได้จากน้ำมันเบนซินและดีเซล
1.3
รายได้จากยาสูบ
1.4 รายได้จากค่าธรรมเนียมบำรุงองค์การบริหารส่วนจังหวัดจากผู้พักในโรงแรม
1.5 รายได้จากค่าธรรมเนียม คาใบอนุญาตและค่าปรับในกิจการที่กฎหมายกำหนดให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นผู้ดำเนินการและกิจการนั้นอยู่นอกเขต
ท้องถิ่นอื่นในจังหวัดนั้น
1.6 รายได้จากค่าธรรมเนียมที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดออกข้อบัญญัติเรียกเก็บจากผู้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากบริการสาธารณะที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดจัดเก็บให้มีขึ้น
2. รายได้ที่ส่วนราชการอาจจัดเก็บให้ จัดสรรให้ หรือส่งมอบให้ ได้แก่
2.1 รายได้จากภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์และล้อเลื่อนที่กรมการขนส่งทางบกจัดสรรให้
2.2 รายได้จากภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 5 ของภาษีที่จัดเก็บได้ที่กรมสรรรพกรส่งมอบให้
2.3 รายได้จากค่าหลวงแร่ ซึ่งกรรมทรัพยากรจัดสรรให้ในอัตราร้อยละ 20 และรายได้จากค่าภาคหลวงแร่ปิโตรเลียม
ซึ่งกรมทรัพยากรธรณีจัดสรรให้ในอัตราร้อยละ 30
2.4 รายได้จากภาษีธุรกิจเฉพาะ ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตขายสุรา
และค่าธรรมเนียมอนุญาตเล่นการพนัน ซึ่งกรมสรรพากรและกรมสรรพสามิตเก็บเพิ่มขึ้นไม่เกินร้อยละ
10 ตามที่บัญญัติในข้อบัญญัติ องค์การบริหารส่วนจังหวัด
2.5 รายได้จากเงินอุดหนุนรัฐบาล
รายจ่ายขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
1. เงินเดือน
2. ค่าจ้าง
3. เงินตอบแทนอื่นๆ
4.
ค่าใช้สอย
5. ค่าวัสดุ
6. ค่าครุภัณฑ์
7. ค่าที่ดิน ค่าก่อสร้าง และทรัพย์สินอื่นๆ
8. เงินอุดหนุน
9. รายได้อื่นใดตามที่มีข้อผูกพัน
|